• Hội đồng Nhà trường
    20/11/2012
  • Hoạt động chuyên môn
    Hội thảo về ĐMPPDH
  • Hội đồng Nhà trường
    20/11/2012
  • Hoạt động chuyên môn
    Hội thảo đổi mới PPDH
  • Đón niềm vui 20/11
    Học sinh lớp 7*1 trong ngày 20/11/2012
  • THÀNH TÍCH GIẢI TOÁN TRÊN MÁY TÍNH CASO
    Giải Nhất tập thể
  • KHEN THƯỞNG VỀ TRƯỜNG HỌC AT-ANTT
    Sơ kết 2 năm 2010-2012
  • Hoạt động NGLL
    3
  • HOA MƯỜI GIỜ
    V
  • Trường Xanh-Sạch-Đẹp
    Hoa của đất
  • Rung chuông vàng
    Đội hình 50 HS khối 6&7
  • Sắc màu tháng 5
    Phương đầu mùa
  • Tím màu Hoa súng
    1
  • hh
    2
  • Màu của Nắng
    Màu da trời
  • a
    a
  • b
    b
  • c
    c
  • d
    d


THỜI ĐẠI NGÀY NAY NÊN QUAN NIỆM NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM NHƯ THẾ NÀO?

Ngày đăng: 27-05-2013
Đọc: 893 lượt


Tạp chí Dạy và Học ngày nay số Xuân Kỷ Sửu (2 - 09) đăng bài Phương hướng cải tiến chương trình đào tạo nghiệp vụ sư phạm trong các trường đại học sư phạm hiện nay.

 

Tạp chí Dạy và Học ngày nay số Xuân Kỷ Sửu (2 - 09) đăng bài Phương hướng cải tiến chương trình đào tạo nghiệp vụ sư phạm trong các trường đại học sư phạm hiện nay. Theo tác giả bài báo thìphải xem chương trình nghiệp vụ sư phạm là một trong hai nội dung chủ yếu (khoa học cơ bản - khoa học sư phạm) trong tổng thể chương trình đào tạo của trường sư phạm. Quan niệm này đã có từ hơn nửa thế kỷ nhưng liệu nó có còn phù hợp với thời đại ngày nay, cho dù nghiệp vụ sư phạm có được nâng cao vai trò, vị trí như tác giả mong muốn?

Trước hết có câu hỏi: Vậy thì phần khoa học cơ bản trong chương trình không có tác dụng gì với nghiệp vụ sư phạm hay sao? Có một vị tiến sĩ khoa học về toán, khi được hỏi về tư duy của ông đã diễn ra theo kiểu nào trong quá trình làm luận án, thì trả lời như sau: Tôi chỉ biết làm toán, còn tư duy kiểu gì thì tôi không bận tâm. Đối với vị tiến sĩ đó, các kiến thức về khoa học cơ bản mà sinh viên sư phạm học được trong 4 năm học đại học có lẽ chỉ có tác dụng ở chỗ mở rộng và đi sâu vào các kiến thức phổ thông mà họ sẽ phải dạy khi ra trường. Nước ta hiện nay một số lĩnh vực khoa học và giáo dục chưa theo kịp các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới. Cho nên “ý chí đuổi kịp” của chúng ta phải rất mạnh và hành động phải tuân theo quy luật: Nội lực quyết định chất lượng giáo dục, ngoại lực là quan trọng trong chừng mực nó kích thích nội lực. Dự thảo chiến lược giáo dục lần thứ 13 đã đề cao vai trò của việc giảng dạy bằng ngoại ngữ trong giáo dục đào tạo ở nước ta. Dự thảo nhấn mạnh: Tới tháng 7 - 2008 có 24 chương trình đào tạo tiên tiến quốc tế đang được thực hiện ở 17 trường ĐH giảng dạy trực tiếp bằng tiếng Anh. Để thực hiện các chương trình tiên tiến này, ta gặp khó khăn sau đây so với các nước phát triển mà ta cần học hỏi: Tiền ta ít hơn, trang thiết bị chưa đồng bộ, đội ngũ giáo viên tiếng Anh chưa đồng đều và chắc khó tránh khỏi việc có những nội dung trong chương trình không phù hợp với nước ta. Cho nên phải chú ý đến phần cuối của quy luật trên, nghĩa là cuối cùng cũng vẫn phải trở về với nội lực. Khi mới giải phóng Thủ đô, ta cũng phải dựa nhiều vào chương trình và sách giáo khoa của Liên Xô để dạy nhưng các thầy giáo của ta cũng đã cố gắng phát huy nội lực để “Việt Nam hóa” chương trình và sách giáo khoa của Liên Xô và từ đó cũng đã có những công trình khoa học có giá trị và đội ngũ đã trưởng thành lên. Trong tình hình đó, khoa học sư phạm cần được nghiên cứu tìm tòi như một thứ thuốc bổ mà, đem tiêm vào cơ thể giáo dục thì làm cho cơ thể đó ăn ngon ngủ tốt, làm việc khỏe. Hiểu như vậy thì không chỉ ở trường sư phạm mới cần khoa học sư phạm mới mà khoa học đó sẽ phải vào khắp mọi hoạt động dạy và học ở bất cứ trường nào. Trong các trường đại học sư phạm thì khoa học sư phạm phải thấm vào cả các khoa học cơ bản và khoa học kỹ thuật (đối với các khoa học kỹ thuật công nghiệp, nông nghiệp). Trường đại học nào cũng sẽ có khoa học sư phạm phù hợp với đặc thù ngành nghề đào tạo. Trường đại học sư phạm do đào tạo giáo viên phổ thông nên khoa học sư phạm ở đó phải rất gắn với tâm lý lứa tuổi. Vả chăng, nghĩ cho cùng thì rồi chẳng có trường đại học nào là không gắn với giáo dục phổ thông, khi mà vấn đề “hướng nghiệp” được đặt ra một cách cấp thiết. Trường phổ thông ở ta hầu như không có “hướng nghiệp” nên học sinh chỉ có một con đường là học lên về văn hóa phổ thông, dù cho người học có khả năng tư duy trừu tượng yếu. Điều đó vừa ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo nghề, vừa làm phức tạp việc tuyển sinh vào đại học, gây ra nạn luyện thi, dạy thêm, học thêm tràn lan. Khi vấn đề hướng nghiệp được đặt ra một cách cấp thiết thì tất cả các trường nghề đều phải vào cuộc, chứ không chỉ các trường sư phạm. Một việc có thể tính tới là tạo nên sự liên kết giữa hệ thống các trường nghề (trung, cao cấp) và các trường phổ thông (cơ sở và trung học), cả hai bên cùng có lợi, ngành giáo dục và xã hội cũng có lợi. Với trung học phổ thông thì học sinh đã có thể làm cộng tác viên ở những khâu thích hợp cho các đề tài khoa học của các trường đại học, như kinh nghiệm thành công của Trường ĐHSP Hà Nội trong khoảng thời gian 1970 - 1985 đã chứng tỏ. Việc dạy và học không thể chỉ dừng ở mục tiêu để đạt kiến thức và kỹ năng khi mà mục tiêu đào tạo phải được nâng lên đến mức đào tạo nên những con người năng động và sáng tạo. Muốn đạt mục tiêu này, phải đi sâu vào những gì ẩn náu sau những kiến thức vì những cái đó mới chế biến được kiến thức, sản sinh ra những kiến thức mới. Nói gọn thì đó là tư duy và nhân cách của người học, người nghiên cứu. Nói rộng ra thì đó là những vấn đề về tư tưởng, tình cảm, phương pháp và phương pháp luận, các phẩm chất trung thực, chính xác khách quan, tư duy độc lập, tư duy phê phán, các loại tư duy logic biện chứng, hình tượng, tư tưởng tiến công, năng lực cảm thụ… Những thứ đó lại không cụ thể như kiến thức, muốn có được thì không thể chỉ hiểu kiến thức mà phải trải qua nghiền ngẫm, vận dụng, lắng đọng, cảm thụ, lặp đi lặp lại nhiều lần cho ngấm, cho thấm. Ví dụ, nếu cảm thấy được cái đẹp của sự gọn gàng ẩn sau định lý Pitago:

a2 = b2 + c2

thì sẽ có tư tưởng tiến công thể hiện ra ở chỗ muốn tìm ra nguyên nhân sâu xa của sự gọn gàng, đẹp đẽ đó và việc này sẽ dẫn đi khá xa. Để ngấm, để thấm thì phải thực hiện “sáu mọi”: học mọi lúc, mọi nơi, mọi người, bằng mọi cách, trong mọi hoàn cảnh, qua mọi nội dung (xa hay gần với chuyên môn của mình). Học như vậy không mụ mị đầu óc vì nội dung học và cách học thay đổi luôn, không gây ra sự nhàm chán. Học nghiêm chỉnh tại bàn, nếu mệt thì nghỉ để đi chơi, nhưng chơi cũng là học. Trẻ em thì “sáu mọi” sẽ đơn giản hóa thành “vừa học vừa chơi”. Ngày xưa “học chủ yếu là lên lớp nghe thầy giảng” ngày nay để luyện học trò trở thành năng động sáng tạo thì đã và sẽ có nhiều cách học qua đó người học sẽ rất chủ động chứ không thụ động. Ví dụ, ngoài hình thức học vẽ theo mẫu, lại có hình thức học vẽ theo sự tưởng tượng của học trò; chẳng hạn thầy vẽ ra trên bảng một vòng tròn, học trò vẽ theo rồi mỗi em hoàn thành bức tranh theo trí tưởng tượng của mình: có em coi vòng tròn đó là mặt trời thì vẽ thêm các tia nắng, em khác xem đó là quả bóng thì vẽ thêm một cầu thủ, em nữa xem đó là đầu người thì vẽ thêm tóc, tai, mũi, miệng. Trước đây, thầy ra bài, trò làm bài, thì bây giờ học trò cũng tham gia ra bài, rồi những hình thức nghiên cứu khoa học thích hợp cũng đã và sẽ xuất hiện ở trong học sinh các trường phổ thông. Đi theo hướng “đào tạo nên những con người năng động sáng tạo”, việc rèn luyện tư duy và nhân cách đã và sẽ được coi trọng hơn việc cung cấp kiến thức. Ông thầy nào chỉ biết đem kiến thức đến cho học trò sẽ bị chê là dở còn vị nào biết đem đến cho học trò cách tự tìm lấy kiến thức sẽ được khen là giỏi. Việc học sinh được rèn luyện để có khả năng tự tìm lấy kiến thức mà mình cần là một phương hướng quan trọng của nghiệp vụ sư phạm ngày nay. Nó cho phép đối phó một cách thuận lợi hơn với sự phát triển như vũ bão của kiến thức vì nó sẽ trở nên cái “bảo hiểm” cho những khiếm khuyết về chương trình. Vấn đề “tự học”, “văn hóa đọc” càng nổi lên trong nghiệp vụ sư phạm mới. Trong bài báo nói đến ở đây, tác giả đòi hỏi phải chú trọng dạy mẫu, làm mẫu trong quy trình đào tạo nghiệp vụ sư phạm. Theo tinh thần vừa nói, thì việc này cần cân nhắc kỹ, người ta đang phê phán việc có những “bài văn mẫu” cho học sinh học thuộc lòng. Giáo dục con người là một việc hết sức tế nhị. Cùng một bài giảng cho hai lớp A,B khác nhau thì chưa hẳn giảng ở lớp A thế nào thì cũng giảng ở lớp B như thế đó, mà phải “tùy cơ ứng biến”. Cái đáng phải học là học cho được khoa học và nghệ thuật “tùy cơ ứng biến”.

Sáng tạo nói đến trên đây không phải là sáng tạo kiểu thủ công nghiệp, nghĩa là những sáng tạo phân tán, tản mạn theo kinh nghiệm cụ thể của từng thầy giáo, theo đặc thù của từng bài tập mà phải sáng tạo theo kiểu đại công nghiệp, có cơ sở lý luận đủ để bao trùm lên rất nhiều sáng tạo cụ thể trong những lĩnh vực rất khác nhau. Muốn vậy chúng ta phảI sớm nghiên cứu đưa sáng tạo học (creatology) vào trong nhà trường. Chọn “sáng tạo học” làm một trong những mũi nhọn của khoa học và giáo dục là phù hợp với nước ta vì nó không đòi hỏi trang thiết bị mặt khác nó có cơ sở triết học duy vật biện chứng là triết học của chế độ ta, vì nó còn mới (coi như ra đời năm 1990) nên thiên hạ chưa đi xa. Nếu ta tập trung sức đưa được sáng tạo học lên vị trí hàng đầu thì đó sẽ là một mũi nhọn để kéo dần đại trà lên, đưa đất nước sớm sánh vai với các cường quốc năm châu. Nếu không “cứ dàn hàng ngang” mà tiến thì sẽ tụt hậu. Khoa học sư phạm là cái trùm lên và thấm sâu vào nghiệp vụ sư phạm phải được coi trọng không chỉ trong các trường sư phạm mà trong tất cả các trường thì mới “đuổi kịp” rồi “vượt lên” trong sự cạnh tranh trên trường quốc tế hiện nay.

(Source: Nguyễn Cảnh Toàn )

 


Bình luận



Tên của bạn
*

Email của bạn
*

Ý kiến của bạn
 
Còn lại từ

Mã bảo vệ
*
 
Bạn hãy nhập vào những ký tự mà bạn thấy bên phải, chú ý: chấp nhận cả chữ hoa và chữ thường

 

Thông báo mới

Ngày 5/5/2014 UBND tỉnh QB phê duyệt kế hoạch tuyển sinh 2014-2015, các môn thi Tuyển sinh lớp 10 là Ngữ văn-Toán-Anh văn; xem quyết định tại mục Tin tức.
Lịch học tuần từ 28/4 đến 2/5 như sau:
Thứ 2,3: Buổi sáng học theo TKB; buổi chiều phụ đạo theo yêu cầu của HS.
Thứ 4,5: Nghĩ Tết độc lập và Lễ QT Lao động;
Thứ 6,7: Trở lại học bình thường.
Chiều thứ 6: Họp hộ đồng tháng 5/2014.

Ngày 24 /4/2014 Đội chào mừng của Liên đội đến chào mừng Đại hội MTTQVN huyên Tuyên Hóa tại Trung tâm văn hóa huyện Tuyên Hóa.
Cùng ngày (24/4) Đoàn kiểm tra toàn diện Công đoàn cơ sở làm việc tại THCS Đồng Lê.

BGH đã gửi đến gia đình học sinh bản thông báo nội dung giờ học mùa hè, cùng nhau phối hợp quản lý com em trong và ngoài giờ đến trường, đồng thời cảnh báo tình trạng học sinh trốn nhà đi tắm sông, tắm suối./.


Ngày 9/1/2013
Ngày 9/1 Khai mạc hội thi GVDG tại THCS Đồng Lê.


NGÀY 3,4/1/2013
Đoàn kiểm tra định kỳ kết quả PCGD THCS của huyện Tuyên Hóa. Địa điểm Đoàn làm việc: Tại Trường THCS Đồng Lê.

Thông tin cần biết

  
 Hôm qua: 85 
|
 Hôm nay: 84