• Hội đồng Nhà trường
    20/11/2012
  • Hoạt động chuyên môn
    Hội thảo về ĐMPPDH
  • Hội đồng Nhà trường
    20/11/2012
  • Hoạt động chuyên môn
    Hội thảo đổi mới PPDH
  • Đón niềm vui 20/11
    Học sinh lớp 7*1 trong ngày 20/11/2012
  • THÀNH TÍCH GIẢI TOÁN TRÊN MÁY TÍNH CASO
    Giải Nhất tập thể
  • KHEN THƯỞNG VỀ TRƯỜNG HỌC AT-ANTT
    Sơ kết 2 năm 2010-2012
  • Hoạt động NGLL
    3
  • HOA MƯỜI GIỜ
    V
  • Trường Xanh-Sạch-Đẹp
    Hoa của đất
  • Rung chuông vàng
    Đội hình 50 HS khối 6&7
  • Sắc màu tháng 5
    Phương đầu mùa
  • Tím màu Hoa súng
    1
  • hh
    2
  • Màu của Nắng
    Màu da trời
  • a
    a
  • b
    b
  • c
    c
  • d
    d


Đi tìm câu trả lời

Ngày đăng: 27-03-2012
Đọc: 3384 lượt

ĐI TÌM CÂU TRẢ LỜI... 10/16/2011 3:18:05 PM

ĐI TÌM CÂU TRẢ LỜI: “DẠY NHƯ THẾ NÀO ĐỂ HỌC SINH CÓ KHẢ NĂNG TÍCH CỰC, TỰ HỌC VÀ SÁNG TẠO”

Phạm Đăng Khoa - Hiệu trưởng trường TH&THCS Lâm Hóa

Đổi mới phương pháp dạy học đang là một phong trào thi đua sôi nổi và sâu rộng trong toàn ngành giáo dục. Mục tiêu đạt được của phong trào không nằm ngoài khoản 2 điều 5 của Luật giáo dục: “ Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên”

Bản thân mỗi hiệu trưởng phải là người đi tiên phong trong phong trào ĐMPPDH của đơn vị, chúng tôi không ngoại lệ. Ngoài công tác chỉ đạo chúng tôi tham gia giảng dạy và báo cáo kinh nghiệm cho đồng nghiệp. Câu hỏi dạy như thế nào để học sinh có khả năng tích cực, tự học và sáng tạo luôn thôi thúc chúng tôi đi tìm lời giải đáp.

Hiểu về dạy học để học sinh học tập tích cực thì “dễ” nhưng giải mã cụm từ trên không  mấy đơn giản, dạy cho học sinh học tập tích cực nhưng phải dạy như thế nào?; đòi hỏi người chỉ đạo, người thực hiện phải đạt đến hiểu biết gì?, vì thế trong quá trình chỉ đạo, thực hiện chúng tôi luôn đi tìm sự lý giải thấu đáo để nâng cao sức thuyết phục đội ngũ cùng thực hiện.

Nhìn vào một tiết dạy học, giáo viên đã thực hiện đổi mới hay chưa có lẽ không tiêu chí nào khác hơn là soi vào 4 đặc trưng được nêu trong các tài liệu bồi dưỡng giáo viên:

1- Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động của học sinh;

2- Dạy học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học;

3- Tăng cường học tập cá thể phối  hợp với học tập hợp tác;

4- Biết đánh giá và hướng dẫn học sinh tự đánh giá trong quá trình dạy học. Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò.

Giáo viên lên lớp cần xác định kiến thức trọng tâm của bài học. Chuyển tải kiến thức từ nội dung tài liệu giáo khoa cho người học phải tuyệt đối tuân thủ theo công thức nổi tiếng của V.L.Lê-nin “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn đó là con đường biện chứng của nhận thức chân lý, nhận thức hiện thực khách quan”/

Hoạt động học tập diễn ra như hoạt động nhận thức của loài người. Chỉ khác là nhận thức trong quá trình học tập là nhận thức lại tri thức đã được con người nhận thức. Để làm sáng tỏ thêm cơ chế ghi nhớ tri thức bền vững diễn ra trong não bộ con người chúng  tôi xin giới thiệu sự lý giải đó của đồng tác giả: Jean-Macr Denomme & Madeleine Roy (*) trong cuốn tài liệu “Tiến tới một phương pháp sư phạm tương tác

Theo tác giả  thì não người được hình thành và phát triển từ não bò sát (vị trí 1 trong sơ đồ) đây là bộ phận cổ nhất. não bò sát đã tiến hóa để thích nghi với điều kiện tồn tại mới đã phát triển thành não động vật có vú (vị trí 2 trong sơ đồ). Cuối cùng phát triển thành não người (vị trí 3 trong sơ đồ).

Xin không đi sâu vào cấu trúc, chức năng từng bộ phận chúng tôi chỉ xin nói về não người và sự ghi nhớ tri thức hay não người và quá trình học tâp.

Não người được phân chia thành 2 phần đó là bán cầu phải (BC-P)và bán cầu trái (BC-T).Một phần giao nhau giữa hai bán cầu giao nhau tạo thành “trạng thái thứ 3” (ttt-3).

Bán cầu đại não phải có chức năng lưu trữ thông tin nhận thức được qua giác quan dưới dạng hình ảnh, kỹ niệm, những dấu ấn, những kinh nghiệm.    Nếu đang học khái niệm nào đó thì vùng nhớ này lưu nhớ những cái thuộc ngoại diên chưa phân biệt được nội hàm. Trong học tập học sinh học thuộc lòng định nghĩa, công thức nhưng chưa chắc hiểu được bản chất của nó.  Thí dụ như học sinh ghi nhớ quy tắc giải hệ phương trình bằng phương pháp cộng đại số, phương pháp thế....Khi gặp một bài toán em đó nhận dạng là bài toán về giải hệ. Em đó sẽ nhớ lại quy tắc từng bước biến đổi và làm bằng cách thực hiện tương tự, cuối cùng bài toán vẫn giải được. Nếu quên đi các bước (vì ghi nhớ bằng lời rất dễ quên nếu không nhớ được bản chất vấn đề) thì em đó không giải được.

Một học sinh khác lên trả lời câu hỏi, em thuộc hết bài nhưng “thưa thầy nhờ thầy nhắc cho em câu đầu” và chỉ cần nhắc một câu em tua hết toàn bài.

Chúng ta tự học soạn thảo trên máy tính. Không biết tiếng Anh, không hiểu chức năng các từ ngữ, biểu tượng nhưng nhờ có ấn tượng lưu giữ trong bán BCP là các hình ảnh (biểu tượng, ngôn ngữ) đó khi kích chuột vào sẻ được cho chúng ta một số thao tác cần thiết. Nếu một ai đó hướng dẫn qua điện thoại bằng ngôn ngữ tiếng Anh trên thanh công cụ hay các cửa số giao diện thì chao ôi @botay.com vì chung ta không hiểu được bản chất vấn đề.

Vậy bán cầu trái có chức năng gì đây?

Bán cầu trái tồn tại thông tin dưới dạng “nội hàm” khái niệm. Nó ghi nhớ tri thức dưới dạng bản chất như là định nghĩa khái niệm, bản chất một định luật, sự liên hệ các đại lượng trong một công thức vật lý.... . Trở về ví dụ giải hệ phương trình băng PP thế hay cộng đại số. Nếu học sinh hiều được rằng để giải hệ 2 phương trình thì ít nhất phải đưa về được hệ trong đó có một phương trình chỉ có một ẩn số. Bằng hiểu biết đó học sinh sẽ rất linh hoạt biến đổi không cần nhớ quy tắc, các bước dài dòng. Học sinh đang trả lời một câu hỏi bằng bài thuộc lòng kia xem ra “mạch lạc” và đầy đủ, một em khác chỉ diễn đạt bằng một số ý chính và sau đó phát triển nội dung và chắc chắn trả lời cấu hỏi mở hoặc làm bài tập vận dụng thì em thứ 2 sẽ làm tốt hơn.

Một học sinh có thể thuộc lòng hằng đẳng thức bình phương một tổng và khi là bài tập em đó phải nhẩm lại để nhận dạng. Kiến thức của em đó mới đang lưu giưc ở BC-P. Em khác chỉ cần nhớ  hằng đảng thức đó thực chất là công thức khi nhân hai nhị thức bậc nhất giống nhau sẻ cho ta một tam thức mà hai hạng tử viết được dưới dangj số chính phương và một hạng tử là hai lần tích hai hạng tử đó. Kiến thức em đó đã dược ghi nhớ bề vững ở BC-T

Thông tin thu được và lưu trữ BC-P nếu chủ thể người học tích cực tìm sự lý giải sẻ được chuyển qua tư duy trừu tượng, bằng các thao tác tư duy phân tích, tổng hợp khái quát hóa, hệ thống hóa, chủ thể sẻ tìm ra đặc điểm, dấu hiệu bản chất của một hiện tượng tự nhiên hay khái niệm khoa học và được chuyển qua trí nhớ ở BC-T. Quá trình đó diễn ra trong phần (Trạng thái thứ 3)

Từ cứ liệu trên, chúng ta hãy giải mã cho vấn đề dạy học tích cực. Học sinh học tập tích cực khi học sinh đó có hệ thống kiến thức cơ bản được lưu giữ ở BC-T. Đây là kho tàng tri thức căn bản giúp các em có các quyết định đúng đắn khi giải quyết sự việc và cụ thể ở đây là quyết đinh giải quyết một vấn đề. Muốn có tri thức của BC-P chuyển qua trạng thái thứ 3 để thành tri thức ở BC-T,  thì người dạy phải dạy cho học sinh cái bản chất vấn đề. Muốn vậy trong giáo án hay giờ lên lớp thầy luôn đặt câu hỏi cho chính mình là chuẩn bị dạy cái gì? Dạy cách nào, dạy vào khi nào và học sinh cuối cùng chuyển tải vào BC-P được  cái gì (ở tiểu học chủ yếu chuyển tải vào BC-P) vào BC-T được cái gì. Kiến thức học được ngày hôm nay  nhằm làm cơ sở để ngày mai học tiếp hoặc trong thực tiễn giải quyết việc vấn đề gi?.

Ai đó, đâu đó nếu đang là thầy đọc trò chép, hay trình chiếu bày dạy bằng phương tiện hiện đại  mà không chú ý đến giai đoạn tư duy trừu tượng của quá trình nhận thức diễn ra trong  não bộ thi không bao giờ có học sinh học tập tích cực, trừ học sinh có sẵn năng lực tự học.

Người thầy khi chuẩn bị và lên lớp của quá trình dạy học luôn luôn xác định nhiệm vụ giải quyết các thành tố: mục đích dạy học, nhiệm vụ dạy học, thầy và hoạt động dạy, trò và hoạt động học, các phương pháp hình thức tổ chức, phương tiện dạy học và cuối cùng là kết quả dạy học.

Học sinh tích cực, chủ động sáng tạo phụ thuộc vào tri thức vốn có ở BC-T và một phần kinh nghiệm ở BC_P, học sinh có được bao nhiêu lại nhờ ở kinh nghiệm và năng lực người dạy.

Để học sinh học tập tích cực trước hết phải có thầy giáo tích cực học tập !

Lâm Hóa 10/2011


Bình luận



Tên của bạn
*

Email của bạn
*

Ý kiến của bạn
 
Còn lại từ

Mã bảo vệ
*
 
Bạn hãy nhập vào những ký tự mà bạn thấy bên phải, chú ý: chấp nhận cả chữ hoa và chữ thường

 

Thông báo mới

Ngày 5/5/2014 UBND tỉnh QB phê duyệt kế hoạch tuyển sinh 2014-2015, các môn thi Tuyển sinh lớp 10 là Ngữ văn-Toán-Anh văn; xem quyết định tại mục Tin tức.
Lịch học tuần từ 28/4 đến 2/5 như sau:
Thứ 2,3: Buổi sáng học theo TKB; buổi chiều phụ đạo theo yêu cầu của HS.
Thứ 4,5: Nghĩ Tết độc lập và Lễ QT Lao động;
Thứ 6,7: Trở lại học bình thường.
Chiều thứ 6: Họp hộ đồng tháng 5/2014.

Ngày 24 /4/2014 Đội chào mừng của Liên đội đến chào mừng Đại hội MTTQVN huyên Tuyên Hóa tại Trung tâm văn hóa huyện Tuyên Hóa.
Cùng ngày (24/4) Đoàn kiểm tra toàn diện Công đoàn cơ sở làm việc tại THCS Đồng Lê.

BGH đã gửi đến gia đình học sinh bản thông báo nội dung giờ học mùa hè, cùng nhau phối hợp quản lý com em trong và ngoài giờ đến trường, đồng thời cảnh báo tình trạng học sinh trốn nhà đi tắm sông, tắm suối./.


Ngày 9/1/2013
Ngày 9/1 Khai mạc hội thi GVDG tại THCS Đồng Lê.


NGÀY 3,4/1/2013
Đoàn kiểm tra định kỳ kết quả PCGD THCS của huyện Tuyên Hóa. Địa điểm Đoàn làm việc: Tại Trường THCS Đồng Lê.

Thông tin cần biết

  
 Hôm qua: 353 
|
 Hôm nay: 213